Hoofdstuk 3


Vers 1

Sardis.

Aanhef van de brief.

Aan" en "van" staan NIET in de grondtekst.

Letterlijk:

De zeven geesten.

Er staat: de geesten van God. Dus: de geesten van de wáre God.


Hier grijpt Johannes opnieuw terug naar

Daar openbaarde Jezus zich met de zeven sterren, de zeven engelen, rechts van zich.


Hij, Jezus, heeft de geesten.

We lezen over het Lam met 7 ogen en 7 hoorns.

Zie de uitleg daar!

Die 7 ogen en 7 hoorns zijn de "generaals" van Jezus.


En de zeven sterren.

Maar... het woord "kai" kan ook inleiden tot een aanvullende verklaring. Dan vertalen we:

Hier is duidelijk sprake van een nadere verklaring van de identiteit van de geesten.

Dus:

Dus: dé geesten zíjn de zeven sterren.


Volgens Job 38:7 kan het woord sterren ook engelen betekenen.


Men heeft de naam dat men leeft.

Zodra een gemeente meer let op het uiterlijke en op regeltjes en veel minder op wat Jezus zegt in Zijn woord, dan leeft de gemeente niet echt.

Zodra tradities de boventoon voeren over het woord, of zelfs ingaan tegen het woord, dan gaat het mis.

Relatie met Jezus is veel belangrijker dan religie.

Wat is een dode gemeente?

Waar geestelijk leven is, daar is verdrukking of vervolging.

Satan bekommert zich niet om diegene, die hij toch al heeft.

Hoe zijn wij? Hoe is onze gemeente?


Naam.

4x wordt "naam" genoemd.

Deze gemeente stelde prijs op haar náám. Maar waren zij daarom ook náám-christenen?


Werken.

Zie uitleg vers 2.


Kerkhistorische visie.

De kerkhistorische visie ziet de Sardis-periode als de na-reformatorische tijd met veel dode orthodoxie.



Vers 2

Wat moet de gemeente doen om levend te worden?

  1. Wakker worden. Wees waakzaam!
  2. Degene die dreigt te sterven, moet versterkt worden.
  3. Het verleden moet men zich herinneren. (vers 3)
  4. Men moet zorgvuldig bewaren. (vers 3)
  5. Men moet zich bekeren. (vers 3)

Het overige dat dreigt te sterven.

Het staat er niet best voor in de gemeente van Sardis. Jezus zegt dat de gemeente, op enkelen na, dood is. Vreselijk toch?

Jezus raadt hen aan om "dat wat nog over is" zo goed mogelijk te bewaren in een stervende gemeente.

Hoe doen wij dat?


Niet vol voor God.

VdW:

Alles wat gedaan is uit liefde voor Jezus dat houdt zijn waarde en zal eeuwig bestaan. Zo waren de werken in deze gemeente waarschijnlijk niet.

Dan hadden zij ook "de eerste liefde verlaten", net als Efeze.

En wij?


Wel vol voor God.

In Openbaring 3:8 wordt van de gemeente in Filadelfia gezegd dat ze Gods woord in acht hebben genomen en Zijn Naam niet hebben verloochend. Dat is "vol voor God".

Als we zulke werken hebben, ontvangen we als beloning dé erfenis.

Wat de zuivere godsdienst is, staat in



Vers 3

Bedenk toch..

Ook deze gemeente verliet, net als Efeze, de "eerste liefde". Daarheen moeten ze terugkeren. Ze moeten wakker worden en tot besef komen wat er mis is. Dat vraagt bekering.

Ze hadden het evangelie met geloof ontvangen, maar het had zijn belangrijke plaats verloren.


Als een dief.

Vroeger stonden er wachters op de muren. Die werden gecontroleerd door iemand die "dief" genoemd werd. Onverwacht verscheen hij.

Vroeger was Sardis ingenomen, doordat wachters niet waakzaam waren.

Men wist dus heel goed dat wachters waakzaam moesten zijn.

Voor ongelovigen is de komst van Jezus als een dief in de nacht.

1 Thessalonicenzen 5:2-5.



Vers 4

Enkele personen (namen)

Een klein deel van deze gemeente is oprecht en leeft in een goede relatie met Jezus.

Er staat letterlijk: enkele namen.

Daarmee wordt de nieuwe naam bedoeld op de witte steen. Zie Openbaring 2:17.

Díe naam garandeert hun zaligheid.


Persoonlijke vragen.

2 Petrus 3:11-14.!!!


Omdat ze het waard zijn.

We verdienen niets, maar God beloont en zegent wel.



Vers 5

Boek des levens.

In boek des levens staan alle mensen. Wie ongelovig blijft, diens naam wordt weggedaan uit dit boek. Dat betekent: verloren gaan.

Het boek dat uiteindelijk overblijft bevat alléén namen van gelovigen. Dan heet dit boek: boek des levens van Het Lam.

Belijden voor Mijn Vader.

Wie in het boek des levens van het Lam staat, die komt, op voorspraak van Jezus, NIET in het oordeel.

Ze zijn van Jezus en Hij onderging het oordeel voor hen.


Voor Zijn engelen.

In de grondtaal staat vóór het woord engelen een demonstratief lidwoord.

Dus :

VdW vertaalt:

Dat zijn dus de zeven geesten, de zeven sterren, de zeven aartsengelen.

Deze engelen horen waarschijnlijk bij de raad van God. Ze staan voor Gods aangezicht.

Zijn naam belijden..

De naam van de gelovige.

Letterlijk:

Dus dubbel benadrukt.

Het gaat om de wáre naam, de nieuwe naam, die op de witte steen staat.

Beloften voor overwinnaars.

In deze zeven brieven staan beloften voor overwinnaars.



Vers 6

Wat de Geest zegt.

In Openbaring 13:9 ontbreekt het stuk: wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Dat kan erop duiden dat de gemeente reeds opgenomen is, dus vóór de grote verdrukking.


7× dezelfde oproep.

7x staat deze oproep in Openbaring. Hier is het de 5e keer. Dat heeft voor óns ook zeker veel te zeggen.



Vers 7

Filadelfia.

Aanhef van de brief.

Aan" en "van" staan NIET in de grondtekst.

Dus letterlijk:

Broeders.

Sleutel, die David heeft.

Letterlijk:

Dit wijst naar

Daar gaat het over Eljakim.

Die historische persoon komen we ook tegen in

Hij besliste wie toegang kreeg tot de koning en de schatten van de koning.


Als we de naam "Eljakim, de zoon van Hilkia" vertálen dan staat er:

Als we de naam Eljakim vertalen, dan gaat het over de verhoogde Christus. Jezus draagt de sleutel, die van David is. Hij is de Beheerder van Davids huis, maar ook de Heerser op de troon van David. Lukas 1:32-33.


De sleutel van David.

Deze wetenschap kan ons geloof versterken.


Let op:

Op de schouder.

Ook van Jezus wordt gezegd: "De heerschappij rust op Zijn schouder".

Christus maakt de toegang vrij tot alle schatten van God.

Andere sleutels van Jezus.

Sleutelmacht HC 31.

  1. Evangelieverkondiging.
  2. Christelijke ban. Tucht.

Mattheus 16:19.


Maar... hier in de catechismus gaat het niet over de sleutels van Jezus, maar over sleutels die Jezus aan mensen geeft.


Openen en sluiten.

Jezus heeft deze macht en niemand kan daaraan iets veranderen.

  1. Hij opent een deur van geloof. Handelingen 14:27.
  2. Hij opent een deur om het evangelie te verkondigen. 1 Corinthiërs 16:9.
  3. Jezus kan redden uit moeilijke situaties. Psalm 107:16. Handelingen 12:10.


De Heilige.

Heilig:

Heilige is een titel die voor God wordt gebruikt.

Heiligheid hoort bij Gods wezen.

Jezus is heilig. Hij wil ook een heilige bruid.

Wij zijn "geroepen heiligen" volgens

De Waarachtige.

In de brief aan Laodicea heet Jezus: Amen.

Amen = het is waar en zeker.

Ook in Openbaring 1:18 lees je van Amen en sleutels.


Kerkhistorische visie.

Filadelfia vertegenwoordigt in de kerkhistorische visie de zendings- en evangeliesatiebewegingen van 19e en 20e eeuw, met bekende predikers zoals: Whitefield, Wesley, Finney, Moody. Die opwekkingen gingen door tot in de tijd van het Reveil.



Vers 8

Ik ken uw werken.

Dat staat in elk van de zeven brieven.

Onze daden zijn voor God dus heel belangrijk. God oordeelt ons naar onze werken.

Geopende deur.

Als de deur open is, is er (meestal) iemand thuis.

God is altijd thuis. We kunnen Hem op elk moment bereiken.


Jezus heeft:

Hij opent en niemand sluit.

Mijn Naam niet verloochend.

Het kostte de christenen veel om getrouw Jezus te volgen.

Weinig kracht.

Dit is een positieve opmerking. Jullie zijn zwak. God zoekt naar mensen die het zelf niet kunnen.

Dit is de enige gemeente die "kracht" heeft.

Het is net als bij Paulus: "Als ik zwak ben, ben ik sterk". De gemeente is steeds afhankelijk van God. Hij is de Krachtbron. Zo zijn hun werken "vol voor God".


Werken door kleine kracht is Gods principe.

  1. Abraham en Sara waren onvruchtbaar. Toen kwam Izak.
  2. Mozes was op zijn 40e jaar een man, machtig in woorden en werken. Handelingen 7:22. God had 40 jaren nodig om van hem een bruikbare leider te maken. Exodus 3:11 Exodus 4:13.
  3. Gideon moest van 32.000 soldaten terug naar 300.
  4. 2 Corinthiërs 12:9.

De kern.

Deze gemeente bewaart het meest essentiële:

Jezus staat centraal en niet de christen. Daardoor bloeit de broederliefde.


Wat vraagt God van ons?

God vraagt alles, zelfs dingen die we niet kunnen.



Vers 9

Ik geef...

Het heeft de strekking van:

Joden.

Deze naam "Joden" komt van Juda.

Juda = Godlover.

In de synagoge van de satan zitten geen Godlovers. Van afkomst zijn ze Joden, maar geestelijk dienen ze God niet.

Ze liegen, zoals satan doet.

Het christelijk geloof is géén afval van het Jodendom, maar juist een vervulling daarvan volgens de Hebreeënbrief.


Uit de synagoge van satan.

In de aantekeningen bij Openbaring 2:8 staat een uitleg. (CURSIEF)


Ik zal maken dat zij komen.

Het grondwoord staat in aoristus conjunctief. We moeten dat lezen als een wens of doelstelling.

VdW:

De evangelieverkondiging door gemeenteleden uit Filadelfia zal zo gezegend worden, dat er Joden tot geloof zullen komen.



Vers 10

Het woord van mijn volharding..

Dat duidt op de lessen van Jezus, waarin Hij oproept om Hem te volgen en daarin ook te volharden. Dat geldt ook voor de gemeente van vandaag. Ook voor jou.

Jezus volhardde in het uitzien naar beloning en de dag van Zijn wederkomst.

Hebreeen 12:2 toont waarom Jezus volhardde.

Ook Hebreeen 10:13 laat zien waarop Jezus wacht.

Die volharding van Jezus kenmerkt ook de gelovigen in Filadelfia.

Ook trouwens de gemeente in Thessalonika volgens

Is het ook een kenmerk van jou?


Uur van de verzoeking.

Het uur van de verzoeking komt over de hele wereld. Het gaat over de grote verdrukking.


Deze profetie staat in het kader van verleidingen / verzoekingen van deze wereld. De gemeente van Filadelfia kon die toen nog weerstaan. Dat kan niet meer als de antichrist heerst. Dan is de keus: Christus verloochenen of sterven.

In 2 Petrus 2:7-9 staat hetzelfde Griekse woord. De rechtvaardige Lot wordt uit de verzoeking (peirasmos) gered.


Leid ons niet in verzoeking.

In het "onze Vader" gebruikt Mattheüs hetzelfde Griekse woord: peirasmos.

Wij bidden of God ons niet in de verzoeking, dé grote verdrukking, wil brengen en of Hij ons wil verlossen van dé boze, de antichrist, die macht krijgt van satan.

"Voor het uur van de verzoeking"

Bewaren voor = Tereo ek.

Deze uitdrukking staat zo ook in

Het Griekse "ek" = uit / voor.

Studiebijbel leest: uit... Vaak betreft het een uitgaan vanuit een plaats.

De Studiebijbel wijst op een komende eschatologische verdrukking.

Het Griekse woordje "ek" komt zeker 800x voor in NT. Bijna altijd is het vertaald met "uit".

150 x wordt in het NT het woordje "ek" vertaald door "van". Slechts 5x kan het de betekenis hebben dan "in". Dus voor degenen die menen dat hier staat dat de gelovigen in de grote verdrukking door God bewaard worden, hebben maar weinig kans dat hun vertaling juist is.

Als de Heilige Geest werkelijk "door" of "in" bedoeld had, dan zouden er voldoende Griekse woordjes (5) zijn om dat weer te geven.


Sommigen lezen "in" het uur. Eigenlijk moet er dan het Griekse woord "en" staan, maar er staat "ek". Er staat ook niet "bewaard worden vanuit" (Griekse "apo") of "bewaard worden doorheen" (Grieks "dia").

Als men "in" leest, dan maken gelovigen wel de grote verdrukking mee. De hier in de grondtekst gebruikte taalvorm wijst echter meer in de richting van "buiten de verdrukking ", dus ervoor gespaard blijven.

Abraham zegt tegen God: "Er kan toch geen sprake van zijn dat U zoiets doet, dat U de rechtvaardige samen met de goddeloze doodt?"


Zo staat het ook in :

Bewaren.

= schade voorkomen.


De verzoeking.

Letterlijk: verzoeking, dus dé bekende verzoeking, dé grote verzoeking, dé grote verdrukking.

Deze belofte is wel heel bijzonder, want God belooft nergens dat Hij ons voor verzoekingen zal bewaren. Integendeel.

Verzoeking die komt over de hele wereld.

Verzoeken is werk van satan.

Deze uitdrukking wijst duidelijk naar de grote verdrukking. De boze is dat aan de macht, de antichrist en de valse profeet regeren dan. Satan geeft deze "beesten" macht.

Ze zijn wereldheersers. Ze voeren oorlog tegen de heiligen die in de grote verdrukking tot geloof komen.

Opmerkelijk.

De brieven in het NT zijn geschreven aan en voor de gemeente. Opmerkelijk dat in geen enkele brief bijzonderheden staan over de grote verdrukking, alléén in de Openbaring. Zou dit erop kunnen wijzen, dat de gemeente vóór die vreselijke tijd al is opgenomen in het vaderhuis?


Om hen die op de aarde wonen te verzoeken.

Letterlijk:

Aarde = oicumene.

Het kan ook een deel van de wereld zijn, de bewoonde wereld.

Het lot van de goddelozen.

Zie Romeinen 2:8-9.

  1. Gramschap van God.
  2. Toorn van God.
  3. Verdrukking.
  4. Benauwdheid.

Deze 4 uitdrukkingen zijn typerend voor de grote verdrukking.


Ireneüs dacht anders.

Ireneüs is een kerkvader, een leerling van Polycarpus, die bisschop in Smyrna was en Johannes nog heeft gekend. Hij schrijft:



Vers 11

Ik kom spoedig.

Spoedig??

Na het schrijven van deze woorden is bijna 2000 jaar verstreken.

Voor "haast" moet een reden zijn. Die reden is de komst van de antichrist. Jezus zal dan snel ingrijpen. Die tijd zal verkort worden.

Houd vast.

Kratēsate= vind kracht.

Dus:

Ze moeten dus doorgaan op de weg die ze gaan.

Houd vast:

Welke kroon? Andere kronen:

De kroon is een beloning voor de volharding.

Er zijn verschillende kronen.

  1. 1 Corinthiërs 9:25. Een onvergankelijke kroon.
  2. 1 Thessalonicenzen 2:19-20. De gemeente is de kroon van Paulus.
  3. 2 Timotheus 4:8. Kroon van de rechtvaardigheid die ieder krijgt, die Zijn verschijning heeft liefgehad.
  4. Openbaring 2:10. Kroon van het leven. Jacobus 1:12.
  5. 1 Petrus 5:4. Kroon van de heerlijkheid.



Vers 12

Een zuil.

Een zuil draagt het dak. Een zuil kun je niet uit het gebouw verwijderen zonder schade.

Petrus, Jacobus en Johannes waren zulke steunpilaren.

In de tempel van Mijn God.

De gemeente zelf is Gods tempel.

En Mijn nieuwe naam.

Eigenlijk staat er alleen "nieuwe".

Daarom vertaalt VdW:

Dus de nieuwe naam die de gelovige ontvangt op de witte steen.

In Openbaring 22:4 staat Zijn Naam op het voorhoofd van de gelovigen.


Drie namen worden genoemd:

  1. De Naam van de Vader.
  2. De naam van de bruid, dat is immers het nieuwe Jeruzalem. Openbaring 21:2. Openbaring 21:9-10.
  3. Mijn Naam, Jezus' naam.

Overwinnaars.

Beloften voor overwinnaars

Wat heb je nodig om overwinnaar te zijn?

In Openbaring 3:8 lezen we over mensen met weinig kracht, maar ze bewaarden Gods woord.

Zoals Jozua en Kaleb. In Numeri 14:24 staat dat in Kaleb een andere geest was. Hij was op God gericht. Hij hield vast aan Gods beloften. Hij beërfde daardoor ook het beloofde land. Hij was ook overwinnaar.

Zo moet ook in ons een "andere Geest" zijn, de Heilige Geest. Ook wij houden vast aan Gods woord.

Dan zullen ook wij overwinnaars zijn en het beloofde land beërven.



Vers 13

Tegen de gemeenten zegt.

In Openbaring 13:9 ontbreekt het stuk: "wat de Geest tegen de gemeente zegt".

Dat kan erop duiden dat de gemeente reeds opgenomen is, dus vóór de grote verdrukking.


Geen verwijt van Jezus.

Samen met de gemeente van Smyrna krijgt deze gemeente géén verwijt van Jezus.



Vers 14

Laodicea.

De gemeente wil aantrekkelijk zijn voor een breed publiek.

Men volgt wetten en ideeën van de wereld.


Onverschillig, lauw.

Aanhef van de brief.

Aan" en "van" staan NIET in de grondtekst.

Dus er staat letterlijk:

Dé engel geeft Johannes de opdracht om te schrijven.


Eigenschappen van Jezus.

Psalm 33:6.

Johannes 1:3.

Begin van Gods schepping.

Arius en Jehova's getuigen beweren, dat Jezus het eerste schepsel is. De bijbel zegt, dat Hij Schepper is. Op die manier is Jezus het begin van Gods schepping.

Het Griekse woord dat vertaald is met "begin" zou ook vertaald kunnen worden met "machthebber".



Vers 15

Ik ken uw werken.

Dit zegt Jezus tegen elk van de zeven gemeenten. Onze werken zijn zeker belangrijk. Maar van deze gemeente walgt hij.


Profetisch.

Openbaring is een profetisch boek. Als deze brieven ook profetisch zijn, dan ziet Laodicea op de gemeente in de eindtijd, onze tijd dus.

Dan is deze gemeente een beeld van onze gemeenten.

Dat is heel ernstig.


Koud of heet.

Vanuit het gebergte kwam heet water vanaf Pamukkale / Hiërapolis via een aquaduct van 6 KM naar Laodicea . Maar voordat het bij Laodicea was, was het water lauw. Het reinigt niet goed en het is ook niet lekker koel om de dorst te lessen.


Geen lauwe gemeente.

Een lauwe gemeente is géén goede reclame voor Jezus.

Lauwe gemeente.



Vers 16

Koud, heet, lauw.

Spuwen.

Het kan ook zijn: braken.

Jezus kotst ervan.


Jezus' woord ook voor óns.

2 Petrus 1:5-10.



Vers 17

Ik ben rijk.

In 60 n C. werd de stad door een aardbeving verwoest.

Met eigen middelen bouwde men de stad weer op. Daar was men trots op.


God ziet het anders.

De oorzaak van de onverschilligheid van de gemeente komt door hun economische voorspoed. Is Jezus jouw schat of is de rijkdom jouw schat?

Waar je schat is, is je hart.

De mensen uit Laodicea menen rijk te zijn, maar God ziet dat anders. Zoek niet naar het goud van de wereld, maar zoek je rijkdom in God.

Ze moeten "gelouterd goud" kopen. Dat wil zeggen dat ze een beproefd geloof moeten hebben.

Het is in Smyrna precies andersom: arm, maar geestelijk rijk.

Geen licht van de Geest.

De Heilige Geest geeft verlichting van ons verstand. We gaan de dingen zien, zoals God ze ziet. Deze gemeente mist dat. Hooguit zijn ze vleselijke christenen.

Hoe is onze gemeente?



Vers 18

Kopen.

Zalig worden kost ons niets, maar een leven met Christus kost ons alles.

"Gelouterd goud" kopen, kost ons dus veel.


Gelouterd goud.

Hier wordt verwezen naar een vast en goed geworteld geloof dat door ellende, verdrukking, en strijd gehard is. Dat is zuiver geworden.

Witte kleding.

Laodicea stond bekend om de zwarte wol. Chique stof werd ervan gemaakt.

Jezus zegt: Jullie zwarte kleding moeten jullie omruilen voor witte kleding.

Witte kleding staat voor verlossing, heiliging, gerechtigheid. Wie deze witte kleding draagt, wordt niet gewist uit het boek des levens. Wit gemaakt in het bloed van het Lam. Het dragen van witte kleding is een belofte voor overwinnaars.

We moeten Jezus aandoen!

Schande van de naaktheid.

Geestelijk gezien bedekt de chique zwarte wollen stof niet hun naaktheid waarmee ze voor God staan. Dat doet de witte kleding wel.

In het Hebreeuws betekent het woord "kafar"

  1. Verzoenen.
  2. Bedekken.

Onze naaktheid wordt echt bedekt als onze zonden verzoend zijn.


Ogenzalf.

In Laodicea produceerde men goede ogenzalf , maar geestelijk was deze gemeente blind. Het ontbreekt aan zelfkennis. Ze hebben de ogenzalf van Jezus nodig. Men moet weer precies gaan zien waar het omgaat als men gelooft.


Onze prioriteit.

We moeten geestelijk gezond zijn, geestelijke christenen, volwassen in het geloof.



Vers 19

Die Ik liefheb.

Jezus laat Zijn liefde zien in Zijn vermaning en oproep.

Wat heeft Hij toch een grote liefde!


Bekeer u.

Ef 4:22-24 gaat over het afleggen van het oude en het aandoen van het nieuwe. Wég met het oude zondige leven. Een gelovige heeft zich met Christus bekleed.

Dat bekeren geldt ook voor de huidige gemeenten.

IJverig.

Een geestelijke christen:

  1. Hij is ijverig in de dingen van God.
  2. Hij is een navolger van God.
  3. Hij wordt geleid door de Heilige Geest.

In Laodicea zijn veel vleselijke christenen of misschien zelfs naamchristenen.

Geen oordeel uitgesproken.

Jezus spreekt geen oordeel uit, maar roept in liefde op tot ware bekering. De gemeente moet ijverig zijn, dus zich volledig inzetten voor die radicale omkeer naar Jezus.

Wedergeboorte is Gods werk. Bekering moeten wij doen.



Vers 20

Ik sta aan de deur.

Jezus staat dus buiten, buiten de gemeente.

Deze gemeente van Laodicea kan Hem goed missen. Ze zijn tevreden met hun "goede" samenkomsten, met hun "kerkgebouw", ze hebben het goed samen, ook al is Jezus er niet bij.

Zo is het ook veel in onze westerse wereld.


Verwijzing naar het huwelijk.

Dit verwijst naar het huwelijksritueel. De a.s. bruidegom klopt. Als hij door de a.s. bruid wordt binnengelaten en als ze samen eten, dan accepteert de a.s. bruid zijn aanzoek. Dan drinken ze ook samen wijn uit dezelfde beker. Zo maken ze een huwelijksverbond.

Jezus wil een relatie met de gelovigen. Hij zoekt een gewillige bruid. Dan maakt ook Hij een verbond met haar. De gemeente drinkt ook de beker van het nieuwe verbond.

De maaltijd.

Letterlijk: maaltijd.

In SV staat: avondmaal.

Het gaat om een speciale maaltijd, het gaat vooral om de eenheid en de verbroedering. Er moet een band ontstaan.

De maaltijd hoorde bij het verbond tussen bruidegom en bruid.

Daarvan is ook ons avondmaal een teken.



Vers 21

Zitten in Zijn troon.

Waar de Bruidegom is, daar is de bruid, de gemeente.

Waar de Koning is, daar is de koningin, de vrouw van het Lam.

Volgens Lukas 1:32 zit Jezus ná Zijn wederkomst op de troon van David.

Wij regeren met Hem. Wij delen Zijn troon met Hem.

We staan als Eva naast Adam. Alle dingen zijn ook ons dan onderworpen.

Hij regeert met een ijzeren staf.

Ook wij zullen, met Hem, regeren met een ijzeren staf.

Beloften voor overwinnaars.



Vers 22

Wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

In Openbaring 13:9 ontbreekt het stuk: wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Dat kan erop duiden dat de gemeente reeds opgenomen is, dus vóór de grote verdrukking.



<