Hoofdstuk 1


Vers 1

De sleutel om Hooglied te begrijpen.

De sleutel om Hooglied te begrijpen staat in

Daar lees je wie de geliefden zijn. De geliefden zijn:

Ze komen uit hetzelfde dorp (Sulam) vlak bij de Libanon.

De vonk sloeg over bij het geboortehuis van de herder waar het meisje langs kwam.

Ook lees je daar dat liefde niet te koop is, zelfs niet voor de rijke koning Salomo, die er nog een vrouw bij wil.


Van Salomo.

De aanhef is hetzelfde als Psalm 72:1, dus niet "van" Salomo, maar "voor" of "over" Salomo.

"Van" Salomo klopt ook niet echt met Tirza. Dat werd pas een hoofdstad ná de dood van Salomo. Tirza was de hoofdstad van het 10-stammenrijk onder Jerobeam I.

Het voorzetsel "van" leidt in de grondtekst een betrekkelijke bijzin in. Dat gebeurt nergens anders. Daarom is er alle reden om het voorzetsel "over" te kiezen. Dus, volgens G.Ch.Aalders:

Aalders benadrukt dat Salomo de dichter niet is.

Lied der liederen.

Hebreeuws: shir hashirim =

Dat is een soort overtreffende trap.

Vgl.

Salomo maakte wel 1005 liederen.

Het Hooglied is het enige lied, naast die 1005, dat in Gods woord is opgenomen.


Onvoorwaardelijke liefde als thema.

De liefde van de bruid voor haar herder, is een beeld van de liefde van de gelovige tot Christus. Steeds gaat haar hart naar hem uit. Op niemand anders wil ze haar liefde richten. Blijf als gelovige trouw aan de Heiland in het uur van de verzoeking. Ware liefde tussen man en vrouw bestaat in trouw.


Hooglied voor ons.

God geeft ons dit bijbelboek ...

  1. als een handvat voor ons liefdesleven.
  2. voor voorlichting aan kinderen.
  3. want Hooglied leert ons waar de seksualiteit thuis hoort, nl. binnen het huwelijk. Het is net als vuur, dat hoort ín de haard. Als vuur buiten de haard is, kan dat in huis grote brand veroorzaken. Zo ook met seksualiteit.
  4. om ons te leren trouw te zijn aan onze Bruidegom Jezus, zoals de bruid trouw bleef aan haar geliefde herder.


Geschriften.

Hooglied hoort in de Tenach bij de geschriften. Samen met Ruth, Prediker, Klaagliederen en Esther hoort het bij de feestrollen. Hooglied wordt gelezen op laatste dag van het paasfeest. De Joden lezen het als Gods liefdesverklaring aan Israël.


Bruid.

De bruid is in Hooglied duidelijk géén verborgenheid. Het hele boek gaat over haar. Dus de bruid stelt niet de gemeente voor, want de gemeente was onder OT wél een verborgenheid, een geheimenis. Jezus spreekt zelf over het bouwen van de gemeente.

In de canon.

Pas 100 na Chr. op de vergadering te Jamnia kwam het Hooglied in de canon.


Verklaring.

Jan van Gorcum, RK-priester in 'sHertogenbosch, had de leer van de Reformatie verlaten en werd RK. Hij publiceerde in 1610 een uitgebreid commentaar op het Hooglied.

Udemans neemt van Jan van Gorcum alles over wat deze uit de vroege kerk bijeen had gebracht. Hij vult de roomse blokken op met reformatorische blokken. Het meeste uit de kanttekening bij SV is een samenvatting van het werk van Udemans uit 1616. Dus de kanttekening bij Hooglied is voor 80% van de hand van de Roomse priester Jan van Gorcum.


Wat is allegorie?

Een vergelijking heeft 2 bekende elementen bijv.

In een allegorie worden personen in vermomming opgevoerd. We staan verder van de werkelijkheid. Wie niet is ingewijd, vindt de oplossing niet. Als iemand "de oplossing weet", moet men hem op zijn woord geloven, want hij kan zich niet verantwoorden. De deur staat bij allegorie wijd open voor willekeur. Ieder kan immers een eigen verklaring aandragen.


Bezwaar tégen allegorische uitleg van het Hooglied.

Theodorus van Mopsuestia verzette zich tegen de allegorische uitleg. Hij zag in dit Hooglied de wederkerige liefde tussen man en vrouw. Op het 2e concilie van Constantinopel (553) is hij om dit standpunt veroordeeld.


Sebastiaan Castellio, tijd- en plaatsgenoot van Calvijn wees ook de allegorische uitleg af. Het Hooglied gaf, volgens hem, alleen maar aardse gevoelens weer en hoorde daarom niet in de canon.


Beeld van de toekomst.

Het gelovige deel komt in de verzoeking en de antichrist probeert de uitverkorenen, het gelovige deel, te verleiden.

Het gelovige deel van Israël blijft trouw aan de Messias. Hij wordt hun Koning.


De seksualiteit in Hooglied.

Vorige geslachten wisten het "hoognodige" over seksualiteit. Maar...het was een terrein waar de kinderen van God zich beter maar niet te veel mee moesten bezig houden. Vandaar ook dat alles vergeestelijkt werd.

Toch is de tekst van Hooglied duidelijk, zo duidelijk dat dit boek in de dagelijks bijbellezing aan tafel nog wel eens werd overgeslagen. Als dit alles in een gewóón boek had gestaan, had men het uit huis geweerd.


Christelijke allegorische uitleg.

Hoe komt men tot de allegorische uitleg?

De bijbel is een geestelijk boek, dus moet Hooglied ook een geestelijke strekking hebben. Ook is het huwelijk een beeld van Christus en de gemeente.

Men gaat de tekst niet letterlijk verklaren, maar men gaat allegoriseren.


Voorbeelden:

Wat leert Hooglied ons als we het niet vergeestelijken?

  1. De kracht van de liefde. Hooglied 8:6-7.
  2. Liefdestrouw. Hooglied 4:12.
  3. Liefde is niet te koop. Hooglied 8:7.
  4. Liefde richt zich op één geliefde. Hooglied 2:16.
  5. Liefde zegt nooit: het is genoeg. Hooglied 8:6.
  6. Echte liefde is blijvend en niet uit te doven. Hooglied 8:7.
  7. De geliefden willen rein blijven tot het huwelijk. Zij is een muur en geen deur. Hooglied 8:9-10.
  8. De liefde heeft reine verlangens. Hooglied 1:2. Hooglied 2:6.
  9. De geliefden bewonderen elkaars lichaam, zonder het te ontbloten. Hooglied 4:3.
  10. De verkeringstijd is de tijd van grondige voorbereiding.
  11. Geliefden spreken samen over wat ze bewonderen aan de ander. Hooglied 2:2-3.
  12. Hooglied laat zien dat God de mens mannelijk en vrouwelijk schiep. God wil reinheid in die relatie.
  13. Hooglied laat zien dat de vrouw de man aanvult. De één is er voor de ander.
  14. Dit zeer belangrijke stuk van verkering en seksualiteit in een mensenleven geeft de Heilige Geest een plaats in een apart bijbelboek.
  15. De omgang tussen jongen en meisje, tussen man en vrouw, moet veel laten zien van de verhouding tussen Christus en de gemeente.


kort verhaal. De sleutel van het Hooglied is te vinden in hfdst. 8:5-14, in het slot dus. Het verhaal ontwikkelt zich geleidelijk er wordt steeds meer licht over de personen geworpen tot ze aan het eind duidelijk voor ons staan. Dan blijkt dat we het volgende hebben:



Vers 2

Het meisje is aan het woord.


Wie is "hij "?

Uitnemende liefde.

Letterlijk:

Beter dan de wijn.

"Wijn" is een beeld van het goede van deze aarde. Zijn liefde gaat daar ver bovenuit.

In zijn kussen wordt zijn liefde geproefd. Daar verlangt ze vooral naar.


Van wie is het meisje een type?

Ze is een type van elke individuele gelovige. Iedere gelovige heeft een innige liefdesrelatie met Jezus. Net als het meisje wil de gelovige niets inruilen voor de liefde van Jezus.

Zoals het meisje trouw blijft aan haar geliefde herder, zo blijft elke gelovige trouw aan Jezus.

Verlang jij ook zo naar Hem?


Wat pleit tégen Salomo als geliefde ?



Vers 3

Uw naam.

Deze geliefde herder staat overal bekend als een aangename jongeman.

Iedereen mag hem graag. Dit sterkt haar in de overtuiging dat ze een goede keus maakte.



Vers 4

Trek mij mee!

Met recht hebben ze u lief.

Letterlijk:

Meisjes uit het geboortedorp Sulam = Sunem, ten noorden van Jizreël. Daar kwam ook Abisag vandaan.

Met recht hebben de meisjes jou lief, maar je bent van mij! Ik deed een goede keus.


Liefde.

Letterlijk: liefdes.


Liefde is als een spier.

Liefde is als een spier. Een spier kan alléén trekken en niet drukken.

Liefde zet ook nooit onder druk, maar trekt wel de één naar de ander.



Vers 5

Donker van huid.

Dit meisje was veel buiten en is bruin geworden.


Dochters van Jeruzalem.

Sulamith spreekt tegen de "dochters van Jeruzalem". Dat is waarschijnlijk een deel van de harem, die met Salomo meetrekt. Ze zijn dus niet in Jeruzalem, maar ze verblijven in tenten. Het zijn op zijn minst "dametjes uit Jeruzalem". Met de kleur van deze tenten vergelijkt ze haar eigen huidskleur. Ze is een plattelandsmeisje, donker gekleurd door de zon.

De vrouwen uit de harem waren juist licht van huid. Dat hoorde bij de stand.


Bekoorlijk.

Ze is bekoorlijk in de ogen van haar aanstaande bruidegom, de herder.



Vers 6

Zie niet op mij neer...

Let er maar niet op.


(Stief)broers.

Waarschijnlijk is haar vader overleden. Haar broers zetten haar aan het werk in de wijngaard. Ze paste niet heel goed op de wijngaard. Toen ze wegliep en naar de notenhof ging, werd ze geschaakt door Salomo.



Vers 7

Waar U de kudde weidt.

Het gaat om de aaanstaande bruidegom.

Ze is niet tevreden met de metgezellen van haar geliefde.

Ze doet zoals Ruth. Die wil bij Boaz zijn en niet bij metgezellen.


Wie is de liefste?

De liefste blijkt hier een herder te zijn.

Ze wil weten waar haar liefste, haar herder, is. Van Salomo weet ze wel waar hij verblijft. Een koning zoek je ook niet bij de schapen.

Salomo wordt "koning" genoemd en niet liefste.

Als een gesluierde.

Dat kan ook vertaald worden met:

Ze bedoelt:

Zuiverheid.

Ze wil midden op de dag naar haar geliefde. Niet 's nachts. Ze wil ook niet aan allerlei mede-herders vragen waar haar liefste is. Dat zou haar naam niet ten goede komen.


Hoe vrij waren de meisjes?

Jongens die meisjes lastig vielen en verleidden

zijn verplicht te trouwen en mogen niet meer van hen scheiden.



Vers 8

Allermooiste.

Het verloofde meisje zegt van zichzelf dat ze teveel bruin is geworden. Haar geliefde ziet haar hárt. Ze is de allermooiste. Ze is het meest om haar inwendige schoonheid te roemen.


Volg de sporen van de schapen.

De dochters uit Jeruzalem, een deel van de harem, geven het meisje antwoord. In hun woordenschat komt "schoonste onder de vrouwen" meer voor.

De dames uit Jeruzalem plagen het boerinnetje van buiten.


Ga het veld in, daar vind je jouw liefste, jouw herder. De liefste is hier vast Salomo niet. Hij is niet bij de schapen.

Misschien klinkt het ironisch:

Jezus is daar in het midden waar Zijn schapen zijn.

Weid uw geiten.

Het meisje krijgt ook een opdracht.

Als de gelovige de Bruidegom volgt, en door Hem gezegend wordt, moet ze ook voor anderen tot een zegen zijn. Dat is de opdracht die wij krijgen.



Vers 9

Wie spreekt hier?

Waarschijnlijk vleit Salomo zijn nieuwe "vriendin". Hij noemt haar vriendin. De herder noemt haar bruid.

Bruid of vriendin?

"Bruid" zijn, in ondertrouw zijn, was juridisch al gelijk aan getrouwd zijn, alleen de trouwplechtigheid moest nog plaatsvinden.

Deze "vriendin" van de koning houdt vast aan haar belofte aan haar bruidegom, haar herder.


De paarden.

Letterlijk:

Dat is het mooiste paard.

Hij ziet een meisje dat fier staat en loopt.

Dit pleit ervoor dat Salomo hier spreekt. Hij importeerde paarden uit Egypte.

Als hier toch de bruidegom, de herder, aan het woord is, dan is dat niet negatief.

Een ingespannen paard is gewillig om de meester te dienen.



Vers 10

Wie spreekt hier?

De bruid draagt sieraden. Ze kreeg ze van haar herder-bruidegom. Hij kan het zijn die haar bewondert met hetgeen hij haar gaf.

Als Salomo dit zegt, dan wil hij in het volgende vers de geliefde herder-bruidegom overtreffen met mooiere sieraden.



Vers 11

Omkoperij.

De koning belooft dat hij mooiere en duurdere sieraden zal laten maken, dan de sieraden die ze nú draagt. Maar... het gaat Sulamith niet om geschenken, maar om het hárt van een persoon.

Salomo komt met geschenken, maar haar liefste geeft zijn hart aan haar.



Vers 12

Nardus.

= Indische valeriaan.

Men maakte het uit de wortels en de onderste stengeldelen.

In vers 3 sprak de bruid over de oliën van de herder-bruidegom. Nu wordt ze, door de geur van de nardusolie die hij aan haar gaf, sterk aan hem herinnert.

Hoewel hij op afstand is, voelt ze hem dichtbij. Haar hart is bij hem.


Zo ook kunnen wij ons verblijden in gaven die Jezus ons geeft. Die laten ons hart naar Hem uitgaan.



Vers 13

Mijn Liefste.

In Hooglied 1:13-14 en vers 16 is het woord "liefste" een manlijke vorm.

Die liefste is waarschijnlijk niet Salomo, want die zit elders. Die zit aan zijn ronde tafel.

Bundeltje mirre.

Ze draagt als het ware haar liefste op haar hart.

Ze draagt hem op een plaats die alléén voor hem is.



Vers 14

Hennabloemen.

Het gaat over een struik met gele , geurige, viervoudige bloemen. Die groeit bij Engedi.



Vers 15

Wie spreekt hier?

De geliefde herder is hier aan het woord.


Duif.

Sulamith is oprecht als de duiven.

Ze is trouw als een duif. Zo kijkt ze ook.

Ze blijft trouw aan haar beloften aan haar liefste gedaan. Hem gaf ze haar hart.

Een duif, gescheiden van de partner, zal sneller naar het hok terugvliegen.

(Weduwschap)

Zo verlangen de bruid en de herder-bruidegom om weer verenigd te zijn.



Vers 16

Wie spreekt hier?

Het meisje, Sulamith.


Gij zijt schoon.

Zo spreekt ook elke gelovige over Jezus. Al de heerlijkheid van God is in Hem.

Jezus is niet alleen liefelijk, maar Hij is Liefde.


Groene loof.

Ons "bed" heeft een loofdak. In onze woonplaats Sulam zijn bomen om ons heen. Ons thuis is het bos.

Dit is echt iets anders dan het cederen paleis van Salomo.

Ook deze teksten wijst erop dat "de liefste" niet Salomo is.



<